เทศกาลไหว้เจ้าทั้ง 8 ของคนจีน (八节)

เทศกาลไหว้เจ้าทั้ง 8 ของคนจีน

คนจีนในเมืองไทยได้สืบสานประเพณีการไหว้เจ้ามาอย่างยาวนาน โดยใน 1 ปี จะมีเทศกาลไหว้เจ้าสำคัญอยู่ 8 ครั้ง เรียกว่า  โป๊ยโจ่ย (八节) โดยโป๊ยโจ่ยนี้ มีชื่อเต็มว่า “เตี่ยจิวสี่นี้โป๊ยโจ่ย” (潮州时年八节)  โดยคำว่า โป๊ย คือ 8 โจ่ย แปลว่า เทศกาล โป๊ยโจ่ย จึงหมายความว่า การไหว้เจ้า 8 เทศกาล ประกอบด้วย


ครั้งที่ 1 วันตรุษจีน ง่วงตั้งโจ่ย หรือ ชุงโจ่ย (春节) การไหว้ครั้งแรกของปี (ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน) ในเดือน 1 วันที่ 1 ซึ่งเรารู้จักกันดีนั่นคือวันตรุษจีน โดยชาวแต้จิ๋วจะเรียกเทศกาลนี้ว่า ก๋วยนี้ (过年)  ในวันนี้เราจะไหว้ไฉ่ซิ่งเอี๊ย เจ้าที่ และบรรพบุรุษ

ครั้งที่ 2 เทศกาลหยวนเซียว ง่วงเซียวโจ่ย หรือ หง่วงเซียว (元宵) ไหว้เดือน 1 วันที่ 15 เป็นวันขึ้น 15 ค่ำครั้งแรกในรอบปีหลังตรุษจีน ในวันนี้เราจะไหว้เจ้าที่กับบรรพบุรุษ 

ครั้งที่ 3 วันไหว้เช็งเม้ง หรือ ชิงหมิง (清明) ไหว้เดือน 3 วันที่ 4  (ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน)  ซึ่งเป็นประเพณีที่ลูกหลานจะรวมตัวนัดกันไปไหว้บรรพบุรุษที่ฮวงซุ้ย โดยปกติการไหว้เช็งเม้งของคนจีนในไทย คือ วันที่ 5 เมษายนของทุกปี หรือสามารถไปไหว้ก่อนช่วงเวลานั้นก็ได้ โดยในวันนี้เราจะไหว้แป๊ะกงเจ้าที่ และบรรพบุรุษ


ครั้งที่ 4 เทศกาลวันไหว้ขนมบะจ่าง โหงวเหว่ยโจ่ย (五月节) หรือ ตวงโง่ว (端午) ไหว้ครั้งที่สี่ ไหว้เดือน 5 วันที่ 5 (ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน)    ในวันนี้เราจะไหว้เจ้าที่และบรรพบุรุษ โดยใช้ของไหว้เป็นบะจ่างกับผลไม้

ครั้งที่ 5 วันสารทจีน ตงง้วงโจ่ย หรือ ตงง้วง (中元) ไหว้ครั้งที่ห้า ไหว้เดือน 7 วันที่ 15 (ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน)  ภาษาแต่จิ๋วเรียกว่าชิกเหงวะปั่ว (七月半) ในวันนี้เราจะไหว้เจ้าที่กับบรรพบุรุษ


ครั้งที่ 6 เทศกาลวันไหว้พระจันทร์ ตงชิวโจ่ย หรือ ตงชิว (中秋) ไหว้ครั้งที่หก ไหว้เดือน 8 วันที่ 15 (ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน)  ในวันนี้เราจะไหว้เจ้าที่และบรรพบุรุษ นอกจากนี้ยังอาจมีการไหว้พระจันทร์และพระโพธิสัตว์กวนอิม


ครั้งที่ 7 เทศกาลไหว้ขนมบัวลอย (ขนมอี๋) ไหว้ตังโจ่ย หรือ ตังโจ่ย (冬节) ไหว้ครั้งที่เจ็ด ไหว้เดือน 11 เทศกาลฤดูหนาวของชาวจีน โดยปกติจะตรงกับวันที่ 22 ธันวาคม ของทุกปี ยกเว้นปีที่เป็นอธิกมาศ ก็จะตรงกับวันที่ 21 ธันวาคม ของทุกปี  


ครั้งที่ 8 วันไหว้สิ้นปี ก๊วยนี้โจ่ย หรือ ตี่อเส็ก (除夕) ไหว้ครั้งที่แปด ไหว้เดือน 12 วันสิ้นปี ประมาณวันที่ 29 หรือ 30 (ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน) ในวันนี้เราจะไหว้เจ้าที่และบรรพบุรุษ

นอกจากการไหว้เจ้าทั้ง 8 เทศกาลนี้แล้ว  อาจมีวันไหว้พิเศษ แล้วแต่ แต่ละบ้านที่จะนับถือ ศรัทธา เทพเจ้าองค์ใด ตัวอย่างเช่น

ไหว้เพื่อเข้าสู่ปีนักษัตรใหม่ เรียกว่า ไหว้หลิบชุง (立春) เดือน 12 วันที่ 19 (ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน)

ไหว้เทพเจ้าเตาไฟ ซิ้งเจี่ยที (神上天) เดือน 12 วันที่ 24 (ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน) ในวันนี้เราจะไหว้เพื่อส่งเทพเจ้าเตาไฟ ไหว้เจ้าที่ เปลี่ยนกิมฮวย เปลี่ยนอั่งติ้วใหม่
ไหว้เพื่อรับเทพเจ้าเตาไฟกลับจากสวรรค์ ซิ้งเหลาะที (神下天) เดือน 1 วันที่ 4 (ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน)

ไหว้ทีกงหรือเง็กเซียนฮ่องเต้เนื่องในวันเกิดของท่าน (玉皇大帝聖誕) เดือน 1 วันที่ 9 (ตามปฏิทินทางจันทรคติของจีน) โดยถือเป็นการไหว้เทพยดาฟ้าดิน เรียกว่า “ทีกงแซ” หรือ “ทีตี่แซ”

◎ ไหว้อาเนี้ยแซ คือ ไหว้วันเกิดเจ้าแม่กวนอิม ปีหนึ่งมี 3 ครั้ง คือ วันที่ 19 เดือน 2 (วันประสูติ) , วันที่ 19 เดือน 6 (วันบรรลุธรรม) และวันที่ 19 เดือน 9 (วันออกบวช)

ซึ่งโดยปกติแล้ว จะถือปาโจ่ย หรือเทศกาลไหว้เจ้าทั้ง 8 เป็นหลัก ส่วนบ้านใดจะไหว้เทพเจ้าใดเพิ่มเติมก็แล้วแต่ความศรัทธา

ติดตาม chinatalks ได้ที่ช่อง Chinatalks และ : www.facebook.com/chinatalks และ Youtube : www.youtube.com/chinatalks