ในประเทศจีน ลูกพลับมีชื่อเรียกว่า ซื่อจื่อ 柿子 เป็นผลไม้จากต้นพลับในสกุล Diospyros ซึ่งมีหลายสายพันธุ์ ทั้งชนิดที่รับประทานได้ทันทีเมื่อสุกและชนิดที่ต้องผ่านกระบวนการลดความฝาดก่อนรับประทาน
ลูกพลับเป็นผลไม้ที่พบได้ทั่วไปในหลายพื้นที่ของจีน โดยเฉพาะในช่วงฤดูใบไม้ร่วงต่อเนื่องไปจนถึงต้นฤดูหนาว
ลูกพลับเป็นผลไม้ที่มีความผูกพันกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมจีนมาอย่างยาวนาน ด้วยสีส้มอมแดงที่สดใส รสชาติหวานนุ่มเมื่อสุกเต็มที่ และการเก็บเกี่ยวที่มักตรงกับฤดูใบไม้ร่วง ลูกพลับจึงไม่ได้เป็นเพียงผลไม้ตามฤดูกาลเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความเป็นสิริมงคล ความสมหวัง และความอุดมสมบูรณ์ในความเชื่อของชาวจีนอีกด้วย
ประวัติและแหล่งปลูกลูกพลับในจีน
จีนเป็นหนึ่งในประเทศที่มีประวัติการปลูกและบริโภคลูกพลับมาอย่างยาวนาน ต้นพลับสามารถเติบโตได้ในพื้นที่ที่มีภูมิอากาศหลากหลาย โดยเฉพาะบริเวณที่มีฤดูกาลชัดเจน ผลพลับจะค่อย ๆ เปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีเหลือง ส้ม หรือส้มแดงเมื่อเข้าสู่ช่วงสุก ทำให้สวนพลับในฤดูใบไม้ร่วงมีสีสันสวยงามเป็นพิเศษ
พื้นที่ต่าง ๆ ของจีนมีการปลูกลูกพลับหลายพันธุ์ เช่น บริเวณมณฑลส่านซี เหอหนาน ซานซี และเหอเป่ย์ ซึ่งมีชื่อเสียงด้านการผลิตผลไม้ชนิดนี้ ลูกพลับบางพันธุ์มีเนื้อนุ่มฉ่ำ ขณะที่บางพันธุ์เหมาะสำหรับนำไปตากแห้งเพื่อเก็บไว้รับประทานในฤดูหนาว
ในอดีต ลูกพลับยังมีความสำคัญต่อการถนอมอาหารของครัวเรือนจีน เนื่องจากผลผลิตที่เก็บเกี่ยวได้ในฤดูใบไม้ร่วงสามารถนำมาแปรรูปเป็นลูกพลับแห้ง เก็บรักษาไว้ได้นานกว่าผลสด และใช้เป็นอาหารสำหรับรับรองแขกหรือมอบเป็นของฝากได้อีกด้วย
ลูกพลับกับความหมายมงคลในวัฒนธรรมจีน
สิ่งที่ทำให้ลูกพลับมีความโดดเด่นในวัฒนธรรมจีน คือความหมายมงคลที่เกิดจากการพ้องเสียงของคำภาษาจีน
คำว่า 柿子 (ซื่อจื่อ) หมายถึงลูกพลับ พ้องเสียงกับคำว่า 事 (ซื่อ) หมายถึงเรื่องราว กิจการ หรือสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิต
เมื่อประกอบกับคำว่า 如意 (หรูอี้) ซึ่งหมายถึงความสมปรารถนา ทุกสิ่งเป็นไปตามใจหวัง จึงเกิดเป็นการเล่นคำมงคลที่ว่า
事事如意 (ซื่อซื่อหรูอี้) หมายถึง ขอให้ทุกเรื่องราวเป็นไปอย่างราบรื่น และสมปรารถนาในทุกสิ่ง
ด้วยเหตุนี้ ภาพลูกพลับจึงมักปรากฏในงานศิลปะจีน ภาพวาดมงคล ของตกแต่งบ้าน และงานออกแบบที่เกี่ยวข้องกับเทศกาลสำคัญ โดยเฉพาะภาพลูกพลับสีแดงส้มหรือสีส้มทองที่อยู่บนกิ่งไม้ ซึ่งสื่อถึงความโชคดี ความสำเร็จ และความปรารถนาดีต่อผู้รับ
อย่างไรก็ตาม ความหมายดังกล่าวเป็นการตีความเชิงวัฒนธรรมจากการพ้องเสียงของคำ ไม่ได้หมายความว่าลูกพลับจะมีความหมายมงคลเหมือนกันในทุกภูมิภาคหรือทุกครอบครัวของจีน
ลูกพลับกับเทศกาลและการอวยพร
ในวัฒนธรรมการมอบของขวัญของจีน ผลไม้ที่มีสีสันสวยงามและชื่อที่สื่อถึงความเป็นสิริมงคลมักได้รับความนิยม ลูกพลับจึงอาจถูกนำไปจัดเป็นกระเช้าผลไม้หรือมอบให้แก่ญาติผู้ใหญ่ เพื่อนฝูง และผู้ที่เคารพนับถือ เพื่อแสดงความปรารถนาดี
เมื่อนำลูกพลับมาจัดร่วมกับผลไม้มงคลชนิดอื่น ความหมายก็อาจขยายไปสู่การอวยพรให้ครอบครัวมีความสุข การงานราบรื่น และชีวิตเต็มไปด้วยความสมหวัง
โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลตรุษจีนหรือโอกาสขึ้นบ้านใหม่ ทั้งนี้ การใช้ลูกพลับในเทศกาลเหล่านี้ขึ้นอยู่กับธรรมเนียมท้องถิ่นและรูปแบบการจัดของขวัญของแต่ละครอบครัว ไม่ใช่ข้อกำหนดที่ทุกบ้านต้องปฏิบัติตาม
นอกจากการมอบผลไม้จริงแล้ว ลูกพลับยังเป็นลวดลายที่พบได้ในภาพวาดมงคลจีน งานปักผ้า เครื่องประดับ และงานหัตถกรรมพื้นบ้าน เพราะรูปทรงกลมและสีส้มสดใสทำให้สามารถนำไปสื่อถึงความสมบูรณ์พูนสุขได้อย่างงดงาม
ลูกพลับในงานศิลปะและภาพวาดจีน
ลูกพลับเป็นหนึ่งในผลไม้ที่ศิลปินจีนสามารถนำมาใช้สร้างความหมายได้ทั้งในด้านความงามของธรรมชาติและการอวยพร ภาพลูกพลับที่แขวนอยู่บนกิ่งไม้ท่ามกลางใบไม้สีเหลืองหรือสีแดง มักสะท้อนบรรยากาศของฤดูใบไม้ร่วง ซึ่งเป็นช่วงเวลาแห่งการเก็บเกี่ยวและการสั่งสมผลแห่งความพยายาม
ในภาพวาดจีน ลูกพลับอาจถูกวาดด้วยพู่กันหมึกจีนและแต้มสีส้มแดงอย่างเรียบง่าย โดยเน้นรูปทรงของผลไม้ กิ่งไม้ และความว่างของพื้นที่บนกระดาษ เมื่อผสมผสานกับอักษรจีนหรือบทกวี ภาพดังกล่าวจึงมีทั้งความงามทางศิลปะและความหมายเชิงสัญลักษณ์
ภาพลูกพลับยังสามารถใช้เป็นของตกแต่งในบ้านหรือสถานที่ทำงาน เพื่อสื่อถึงความปรารถนาให้กิจการดำเนินไปอย่างราบรื่นและชีวิตมีความสุขตามคติการอวยพรของจีน
คุณประโยชน์ตามหลักแพทย์แผนจีน
ตำราแพทย์จีน กล่าวถึงสรรพคุณของลูกพลับในการช่วยให้ปอดชุ่มชื้น และระบายความร้อน จึงมักนำมาอธิบายถึงการใช้ลูกพลับเป็นอาหารสำหรับผู้ที่มีอาการปากแห้ง คอแห้ง กระหายน้ำ หรือไอแห้งที่สัมพันธ์กับความแห้งของร่างกาย
ลูกพลับแห้ง 柿饼
ชาวจีนรู้จักนำลูกพลับมาแปรรูปเป็นลูกพลับแห้ง หรือ 柿饼 (ซื่อปิ่ง) มาเป็นเวลานาน โดยนำผลที่เหมาะสมมาปอกเปลือกและทำให้แห้งด้วยวิธีดั้งเดิม ผลที่ได้มีเนื้อเหนียวนุ่ม รสหวานเข้มข้น และสามารถเก็บรักษาไว้รับประทานได้นานกว่าผลสด
