วันลี่ชุน เป็นฤดูกาลแรก ใน 24 ฤดูกาลจีน ลี่ชุน 立春 เป็นวันเริ่มต้นสู่ฤดูใบไม้ผลิ โดยปกติจะตรงกับวันที่ 4 กุมภาพันธ์ของทุกปี
ความหมาย วันลี่ชุน
คำว่าลี่ 立 หมายถึงการเริ่มต้น
ส่วนคำว่า ชุน 春 หมายถึง ฤดูใบไม้ผลิ
ดังนั้นลี่ชุน 立春 จึงเป็นวันเริ่มต้นเทศกาลฤดูใบไม้ผลิ ซึ่งเป็นช่วงที่ใบไม้ผลิดอกออกใบ บรรยากาศเต็มไปด้วยความสดชื่น
3 ช่วงเวลาสำคัญของวันลี่ชุน “ลี่ชุนซานโฮ่ว” (立春三候)
ช่วงแรก ลมตะวันออกพัด คลายความเย็น “ตงเฟิงเจี่ยตง” (东风解冻) ลมตะวันออกเริ่มพัดพาความอุ่นมาทำให้ผืนน้ำที่เป็นน้ำแข็งเริ่มละลาย
ช่วงที่สอง แมลงที่จำศีลเริ่มขยับตัว “เจ้อฉงสื่อเจิ้น” (蛰虫始振) สัตว์และแมลงที่จำศีลอยู่ในดินเริ่มรู้สึกถึงไออุ่นและเริ่มขยับตัวตื่นจากการหลับใหล และปิดท้ายด้วย
ช่วงที่สาม ปลาเริ่มว่าย ใต้น้ำแข็งบาง“อวี๋จื้อฟู่ปิง” (鱼陟负冰) เมื่อน้ำแข็งละลายมากขึ้นจนเห็นผิวน้ำ ปลาที่เคยอยู่ก้นบึ้งจะว่ายขึ้นมาด้านบนจนดูเหมือนแบกเศษน้ำแข็งที่เหลืออยู่ไว้บนหลัง
ประเพณีและความเชื่อที่น่าสนใจ
ต๋าชุน 打春 หรือ ตีวัวดิน
ในสมัยโบราณจะมีการทำหุ่นวัวด้วยดินเหนียวแล้วใช้ไม้ตี เพื่อเป็นการย้ำเตือนให้เริ่มทำการเกษตรและขอให้พืชผลอุดมสมบูรณ์
เหย่าชุน 咬春 หรือ กัดฤดูใบไม้ผลิ คือการทานอาหารที่เป็นสัญลักษณ์ของความสดชื่น เช่น
เปาะเปี๊ยะทอด 春卷 เปาะเปี๊ยะสด 薄饼/润饼แผ่นแป้งห่อผักสดหลากหลายชนิด
การตั้งไข่ 竖鸡蛋
มีความเชื่อว่าในวันเริ่มต้นฤดูกาล พลังงานหยินและหยางจะสมดุลกัน ทำให้สามารถตั้งไข่ไก่ให้พ้นพื้นได้ง่ายกว่าปกติ
ชาวจีนเชื่อกันว่าผู้ที่สามารถตั้งไข่ได้ในวันลี่ชุน วันชุนเฟิน หรือวันชิวเฟิน จะเป็นผู้โชคดี
สำหรับการตั้งไข่ให้ได้ผลสำเร็จนั้น มีเทคนิคว่าจะต้องใช้ไข่ที่สดใหม่ไม่เกิน 4-5 วัน และเล็งให้แกนกลางของไข่อยู่ตรงกึ่งกลางพอดี ให้ไข่แดงอยู่ที่ส่วนล่างที่สุดของไข่ ทำให้ไข่มีน้ำหนักจนสามารถตั้งได้
วันเริ่มต้นปีนักษัตรใหม่
ในวันลี่ชุน ถือวันเปลี่ยนปีนักษัตรใหม่ และเป็นวันที่สามารถเริ่มไหว้แก้ปีชง
ติดคำว่าชุน 春 ฤดูใบไม้ผลิไว้ที่ผนัง
เชื่อกันว่าในยุคสมัยราชวงศ์ถัง คนจีนจะนิยมแต่งกลอน หรือวาดภาพอักษรจีน คำว่าชุน 春 ไว้ที่ผนังหรือประตู เพื่อต้อนรับฤดูใบไม้ผลิและอธิษฐานขอให้โชคดี ในวันแรกของการเริ่มต้นฤดูใบไม้ผลิ
ชมดอกเหมย
ดอกเหมย 梅花 ถือเป็นหนึ่งสี่สุภาพบุรุษในหมู่ดอกไม้ 花中四君子 และ สามสหายแห่งเหมันต์ (ฤดูหนาว)โดยปกติดอกเหมยของจีนจะบานตั้งแต่ในช่วงเดือน 12 จนถึงประมาณเดือน 2 ของจีน จึงยังพบเห็นได้ในช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิ และช่วงวันลี่ชุน
บูชาโกวหมาง เทพเจ้าแห่งฤดูใบไม้ผลิ 句芒春神
ในสมัยจีนโบราณ มีการบูชาเทพเจ้าโกวหมาง 句芒 ซึ่งถือเป็นเทพเจ้าแห่งการเพาะปลูก และถือเป็นเทพเจ้าแห่งฤดูใบไม้ผลิ ผู้ปกครองดินแดนตะวันออก รูปลักษณ์กายเป็นนกและหัวเป็นมังกร
จากคัมภีร์ 海外东经 โกวหมาง เป็นเทพผู้ช่วยของเส้าฮ่าว 少昊 หนึ่งในห้าจักรพรรดิแห่งยุคโบราณ ภาพลักษณ์ของเขานั้นมีร่างกายส่วนบนของเขาเป็นนกที่ปกคลุมด้วยขนสีเขียวอมฟ้า ลวดลายอันละเอียดอ่อนจะปรากฏให้เห็นเมื่อปีกของเขาพับลง ศีรษะของเขามีลักษณะคล้ายมังกร มีเขาสีทองอ่อน เกล็ดที่เปล่งประกายด้วยแสงสีฟ้า และดวงตาสีทองที่สง่างามเป็นพิเศษ เขามักจะถือช่อกิ่งหลิวสีเขียว ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของ “เทพแห่งฤดูใบไม้ผลิ” ของเขา กล่าวกันว่าสามารถทำให้ต้นไม้ที่เหี่ยวเฉาฟื้นคืนชีพและฟื้นฟูผืนดินได้ด้วยการโบกมือเพียงครั้งเดียว ที่น่าประทับใจยิ่งกว่าคือการขี่มังกรสองตัวเป็นพาหนะในการเดินทาง
ติดตามและสนับสนุน ไชน่าทอล์ค เรื่องเล่าจีนได้ที่
เว็บไซด์ www.chinatalks.co
Facebook www.facebook.com/chinatalks
Facebook group www.facebook.com/groups/chinatalksgroup/
ช่อง Youtube www.youtube.com/chinatalks
สมัครสมาชิกช่อง Youtube www.youtube.com/chinatalks/join
Tiktok www.tiktok.com/chinatalks
IG www.instagram.com/china_talks
Threads https://www.threads.com/@china_talks
สั่งซื้อสินค้า https://collshp.com/chinatalks
