วันต้าหาน 大寒 Major Cold เป็นฤดูกาลสุดท้ายใน 24 ฤดูกาลจีน เป็นช่วงเวลาที่ในประเทศจีนหนาวมาก มีทั้งหิมะและความหนาวเย็น ถือเป็นฤดูกาลสุดท้ายใน 24 ฤดูกาลจีน ก่อนจะเข้าสู่รอบปีใหม่
ในทางดาราศาสตร์และธรรมชาติ ต้าหาน คือช่วงเวลาที่ความหนาวเหน็บเข้าปกคลุมจนถึงขีดสุด ลมหนาวที่พัดพาความแห้งแล้งและน้ำแข็งมาเยือน ไม่เพียงแต่เป็นบททดสอบของร่างกาย แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของพลัง “หยิน” ที่แก่กล้าจนถึงที่สุด เพื่อเตรียมส่งไม้ต่อให้กับความอบอุ่นของพลัง “หยาง” ที่กำลังจะก่อตัวขึ้นใหม่ใต้พื้นดิน เป็นสัญญาณว่าฤดูหนาวกำลังจะผ่านพ้นไป และฤดูใบไม้ผลิกำลังจะเริ่มต้นขึ้นอีกครั้ง
มีคำกล่าวไว้ว่า “过了大寒，又是一年” เมื่อผ่านวันต้าหาน ก็ถือว่าผ่านไปอีก 1 ปี หลังผ่านวันต้าหาน ช่วงเวลาที่หนาวเย็นที่สุดผ่านไป อากาศก็จะเริ่มอบอุ่นขึ้น
สามช่วงเวลาในวันต้าหาน 大寒三候
ช่วงแรก แม่ไก่ฟักไข่ 一候鸡乳 ในช่วงเวลาต้าหานเป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการผสมพันธ์ไก่ไข่ และฟักไข่
ช่วงที่สอง เหยี่ยวอินทรีย์ดุร้าย 二候征鸟厉疾
ในภาษาจีนใช้คำว่า เจิงเหนี่ยว 征鸟 หมายถึง นกเหยี่ยวหรืออินทรีย์ 鹰隼 ซึ่งเป็นนกที่มีความดุร้าย เมื่อถึงเวลาวันต้าหาน ฤดูกาลนี้อากาศมีความหนาวเย็นมาก ทำให้นกทั้งหลายต้องอพยพหนีหนาว โดยนกเหล่านี้จะถือกิ่งไม้เล็ก ๆ และบินอพยพข้ามมหาสมุทธ เมื่อมันเหนื่อย มันจะโยนกิ่งไม้ลงในทะเล เพื่อใช้เป็นหลักในการพัก และใช้วิธีการจับปลาในมหาสมุทรเป็นอาหาร นกเหยี่ยวและอินทรีย์นั้น เป็นนกที่ดุร้าย เมื่อถึงฤดูหนาวจะยิ่งดุร้ายและรวดเร็วขึ้น เนื่องจากพวกมันต้องต่อสู้เพื่อหาอาหารมากขึ้น เพื่อต้านทานความหนาวเย็น
ช่วงที่สาม ผิวน้ำในทะเลสาบแข็งตัว 三候水泽腹坚。
คำว่า 水泽 หมายถึง น้ําในทะเลสาบ ส่วนคำว่า 腹 หมายถึงส่วนกลาง หรือท้อง ส่วนคำว่า 坚 หมายถึงของแข็ง ในช่วงเวลาต้าหาน น้ําแข็งบนผิวทะเลสาบจะแข็งตัว พื้นผิวของทะเลสาบ จะถูกความเย็นทำให้แข็งตัวทั้งหมด จนเกิดกีฬาต่าง ๆ ในช่วงฤดูหนาว
อาหารในวันต้าหาน
ข้าวเหนียว ตามความเชื่อและหลักแพทย์จีน ข้าวเหนียวมีฤทธิ์อุ่น รสหวาน ช่วยบำรุงปอดและม้าม ซึ่งเป็นอวัยวะที่มักอ่อนแอในหน้าหนาว และให้พลังงานความร้อนแก่ร่างกายได้ดีกว่าข้าวสวย
เมนูยอดนิยม: ข้าวเหนียวแปดสมบัติ หรือ ปาเป่าฟ่าน 八宝饭
ข้าวเหนียวทรงเครื่อง ใส่พุทราจีน เม็ดบัว ถั่วแดง ผลไม้แห้ง ราดน้ำเชื่อม หวานหอมและให้พลังงานสูง มีนัยสำคัญ สื่อถึงความ กลมเกลียวและ หวานชื่น เพื่อต้อนรับปีใหม่
ซุปไก่ตุ๋นยาจีน หรือ ตุ๋นโสม
เนื่องจากไก่เป็นสัตว์ที่มีธาตุไฟ (หยาง) การตุ๋นซุปไก่ร้อนๆ ใส่สมุนไพรอย่าง โสม หรือ เก๋ากี้ จะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและขจัดความหนาวเย็นออกจากร่างดาน
ขนมเข่ง ภาษาจีน เรียกว่าเหนียนเกา 年糕 พ้องเสียงกับคำว่าเหนียนเกา 年高 แปลว่าปีที่สูงขึ้น ถือเป็นขนมที่มีความหมายดี และมีความหมายมงคลสำหรัลการเริ่มรับปีใหม่ ดังนั้น ขนมเข่ง จึงเป็นขนมไหว้มงคลประจำเทศกาลตรุษจีน
กิจกรรมในวันต้าหาน
เล่นกีฬาฤดูหนาว ในช่วงวันต้าหาน เป็นช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยหิมะ พื้นน้ำได้แปรเปลี่ยนเป็นพื้นน้ำแข็ง จึงเหมาะสำหรับการเล่นกีฬาฤดูหนาว เช่น สกีหรือสเก็ตน้ำแข็ง
หมางเหนียน 忙年 ความวุ่นวายที่แสนสุขประจำปี
เตรียมตัวเข้าสู่เทศกาลตรุษจีน วันต้าหานเป็นฤดูกาลสุดท้าย ก่อนเข้าสู่เทศกาลตรุษจีน ในช่วงนี้ คนจีนเริ่มจัดเก็บบ้าน เตรียมต้อนรับเข้าสู่ปีใหม่
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
