วันที่ 2 เดือน 1 กลับบ้านฝ่ายหญิง

การกลับไปบ้านเกิดของมารดาเป็นหนึ่งในประเพณีเทศกาลแบบดั้งเดิมของจีน

ตามธรรมเนียมจีนดั้งเดิม ลูกสาวที่แต่งงานแล้วจะกลับไปบ้านพ่อแม่พร้อมกับสามีและลูกๆ เพื่อเยี่ยมเยียนในช่วงปีใหม่ วันนี้มักเรียกว่า “วันต้อนรับลูกเขย” หรือ “วันลูกเขย”

ธรรมเนียม การกลับไปบ้านพ่อแม่มีต้นกำเนิดมาจากสมัยต้นราชวงศ์หมิง ความหมายพื้นฐานคือ ลูกสาวที่แต่งงานแล้วมักจะกลับไปบ้านพ่อแม่ในวันที่สองของเดือนแรกตามปฏิทินจันทรคติ หรือวันที่หกของเดือนที่หกตามปฏิทินจันทรคติ เพื่อพบปะกับพ่อแม่

ตามตำนานเล่าว่า หลังจากที่จูหยวนจาง จักรพรรดิผู้ก่อตั้งราชวงศ์หมิง ขึ้นครองราชย์ พระธิดาของพระองค์ เจ้าหญิงอันชิ่ง ได้อภิเษกสมรสกับโอวหยางหลุน นายทหาร ในคืนส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ในปีแรก

บรรดาพี่สาวที่แต่งงานแล้วต่างก็กลับไปบ้านของสามีเพื่อฉลองปีใหม่ แต่เจ้าหญิงอันชิ่งซึ่งเพิ่งแต่งงานใหม่ ไม่ชอบสภาพความเป็นอยู่เรียบง่ายในบ้านของสามี และยืนกรานที่จะใช้เวลาปีใหม่กับพระบิดาและพระมารดาในพระราชวัง เพราะพระองค์เป็นพระธิดาองค์เล็กของจักรพรรดินีหม่า

จักรพรรดินีหม่าทรงโน้มน้าวพระธิดาอย่างอดทน โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเคารพพ่อแม่สามีและการเอาใจใส่สามี และทรงเสนอหลักการ “เอาใจเขามาใส่ใจเรา” ในที่สุด พระองค์ก็ทรงโน้มน้าวให้เจ้าหญิงอันชิ่งกลับไปบ้านสามีในช่วงปีใหม่

ในเช้าวันแรกของปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ จูหยวนจางเห็นเจ้าหญิงอันชิ่งและสามีมาแสดงความเคารพ จึงทรงถามว่าเจ้าหญิงได้แสดงความเคารพต่อพ่อแม่สามีแล้วหรือยัง

เมื่อทราบว่าเจ้าหญิงยังไม่ได้ทำ จึงทรงสั่งให้เจ้าหญิงทำหน้าที่ของสะใภ้ให้เสร็จก่อน

จูหยวนจางยังทรงแต่งบทกวีว่า

“ลูกแกะคุกเข่าดูดนม ลูกสะใภ้เคารพแม่สามี ม้วนกระดาษแนวนอน: เป็นเรื่องธรรมดา”

“羊跪乳,媳敬婆。横批:天经地义。”

พระองค์ทรงใช้บทกวีนี้เพื่อตักเตือนเจ้าหญิงถึงความสำคัญของการเคารพผู้ใหญ่และการปฏิบัติตามจริยธรรมและศีลธรรม

ทรงสอนให้องค์หญิงอันชิ่ง ทำหน้าที่ของลูกสะใภ้ให้ดีที่สุด ก่อนที่จะแสดงความเคารพต่อบิดา มารดา ในฐานะบุตร

เรื่องราวนี้ค่อยๆ แพร่กระจายออกไป และผู้คนก็ปฏิบัติตามแบบอย่างของจูหยวนจาง โดยกำหนดให้วันที่สองของเดือนแรกตามปฏิทินจันทรคติเป็นวันที่ลูกสาวจะกลับไปเยี่ยมญาติที่บ้านของพ่อแม่ ซึ่งถือเป็นช่วงเวลาสำคัญสำหรับการรวมญาติ และเปิดโอกาสให้ลูกสาวที่แต่งงานแล้วได้แบ่งปันความสุขในเทศกาลกับญาติๆ

ธรรมเนียมปฏิบัติ

ตามธรรมเนียมดั้งเดิม มีหลายสิ่งที่ควรทราบเมื่อไปเยี่ยมบ้านเกิดของมารดา:

ประการแรก ของขวัญที่นำไปบ้านมารดาต้องเป็นคู่ หลีกเลี่ยงจำนวนคี่ เพราะจำนวนคู่ถือเป็นมงคล

ประการที่สอง ไม่ควรนอนงีบในวันนั้น เพื่อไม่ให้ดูเหมือนขี้เกียจ และเพื่อแสดงความเคารพต่อแขกผู้มาเยือน

นอกจากนี้ ลูกสาวและลูกเขยต้องเตรียมของขวัญ เช่น ขนม ผลไม้ บุหรี่ และเครื่องดื่มล่วงหน้า

ในขณะที่บ้านเกิดของมารดาจะจัดงานเลี้ยงอย่างหรูหราเพื่อต้อนรับแขก

จำนวนอาหารบนโต๊ะแต่ละโต๊ะมักจะเป็นไปตามรูปแบบดั้งเดิม คือ จาน 8 ใบและชาม 4 ใบ เพื่อแสดงถึงความอบอุ่นและการต้อนรับ

การกลับไปบ้านเกิดของมารดาไม่เพียงแต่เป็นสัญลักษณ์ของความสามัคคีในครอบครัวเท่านั้น แต่ยังเป็นวิธีการรักษาสายสัมพันธ์ทางเครือญาติและส่งเสริมความสามัคคีทางสังคม แม้เวลาจะเปลี่ยนไป ประเพณีนี้ก็ยังคงได้รับการปฏิบัติตามและส่งเสริมอย่างกว้าง